Thay đổi đang diễn ra khắp nơi và tôi sẽ làm tốt hơn khi tôi có thể thích nghi nó nhanh.
Change is happening everywhere and that I will do better when I can adjust to it quickly.
Who Moved My Cheese? Ai lấy miếng pho-mát của tôi?
Who Moved My Cheese? Ai lấy miếng pho-mát của tôi? là câu chuyện giản dị chứa đựng những triết lý sâu sắc về cách đối phó với thay đổi đột ngột để vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Câu chuyện kể về sự thay đổi xảy ra trong một mê cung nơi có bốn nhân vật vui vẻ với tính cách khác nhau sinh sống và tìm kiếm pho-mát để nuôi sống mình và để cảm thấy hạnh phúc.
Hai chú chuột tên là Sniff- Đánh hơi và Scurry – Nhanh nhẹn. Và hai con người tí hon có kích cỡ bằng chú chuột tên là Haw – Chậm chạp và Hem – Ù Lì. Trong khi Sniff và Scurry sở hữu bộ não đơn giản và bản năng nhanh nhạy, tìm kiếm những miếng pho-mát nhấm nháp cứng mà chúng thích, thì Hem và Haw sử dụng những bộ não phức tạp, với nhiều niềm tin, và cảm xúc, tìm kiếm loại pho-mát rất khác biệt với chữ hoa C mà họ tin rằng mang lại cho họ hạnh phúc và thành công.
Cheese – pho-mát ở đây là phép ẩn dụ cho cái chúng ta muốn có trong cuộc sống – nó là công viêc, mối quan hệ, tiền bạc, ngôi nhà lớn, tự do, sức khỏe, sự công nhận, yên bình trong tâm trí, hoặc thậm chí là một hoạt động như chạy bộ hoặc chơi gôn.
Cho đến một ngày nọ, một biến cố khủng khiếp đã xảy ra với 4 nhân vật. Đó là toàn bộ pho-mát trong kho C đã biến mất hoàn toàn. Đứng trước sự thay đổi đột ngột này, môĩ nhân vật phản ứng khác nhau để đấu tranh cho sự sinh tồn.
Ngồi yên một chỗ để xem pho-mát quay trở về hay nhanh chóng đi tìm kho pho-mát mới?
Trong hành trình tìm kiếm pho-mát mới và đối phó với sự thay đổi lớn này, chúng ta có thể thấy bản thân mình qua một trong bốn tính cách khác nhau: nhanh nhẹn bước ra khỏi vùng an toàn của mình, vượt qua nỗi sợ hãi tương lai sẽ ra sao, đánh hơi nhanh các thay đổi trong cuộc sống để thích ứng theo nó, hay là ngồi một chỗ, không thay đổi theo vì tính kiêu căng, vì sự tự tin, vì sự sợ hãi thoát ra khỏi vùng an toàn, hay là biết nhận ra sai lầm của mình để thích ứng trước khi quá muộn.
Quyển sách đã lồng ghép rất nhiều ví dụ có thật thành công trong cuộc sống nhờ may mắn nghe qua câu chuyện tưởng chừng rất đơn giản nhưng tuyệt vời này. Không những thế, sách Who Moved My Cheese? cũng kết thúc truyện rất thú vị với các bài học vô cùng hữu ích mà những người bạn trong một cuộc họp lớp may mắn nghe kể câu chuyện này từ người bạn trong lớp.
Chính vì thế mà hai thập kỷ sau khi câu chuyện này được tạo ra, quyển sách đã được xuất bản. Nó nhanh chóng trở thành quyến sách bán chạy nhất với một triệu bản in sách bìa cứng trong vòng 16 tháng đầu tiên và trên 21 triệu bản trong 5 năm tiếp theo. Năm 2005, Amazon.com báo cáo sách Who Moved My Cheese? là tựa đề sách đơn bán chạy nhất mọi thời đại.
Đừng để nỗi sợ hãi khiến bạn sợ thay đổi
Đôi khi nỗi sợ điều tệ hại sẽ xảy ra nếu thay đổi đã khiến chúng ta khó bước ra khỏi vùng an toàn và không chịu thay đổi.
Haw đã nhận ra một lần nữa, khi cậu ấy đã có một lần trước đây, rằng cái bạn đang sợ hãi thì không bao giờ tệ bằng cái bạn tưởng tượng. Nỗi sợ mà bạn để phát triển trong tâm trí bạn tệ hơn tình huống thực tế đang tồn tại.
Cậu ấy cũng đã từng sợ không bao giờ tìm được miếng pho mát mới đến nỗi cậu ấy thậm chí đã không muốn bắt đầu tìm kiếm. Nhưng kể từ khi bắt đầu cuộc hành trình của mình, cậu ấy đã nhận ra rằng có đủ Pho mát trong các hành lang để cậu ấy tiếp tục đi. Giờ đây cậu ấy đã nhìn phía trước để tìm nhiều pho mát hơn nữa. Chỉ cần nhìn về phía trước đã trở nên thú vị rồi.
Về tác giả Spencer Johnson
Tiến sĩ Spencer Johnson (1938 – 2017) là một trong những nhà tư tưởng đáng kính nhất và tác giả được yêu mến nhất của thế giới. Mười quyển sách bán chạy nhất quốc tế của ông bao gồm Who Moved My Cheese? An A-mazing way to deal with Change, quyển sách về sự thay đổi được đọc rộng rãi nhất, The One Minute Manager, phương pháp quản lý phổ biến nhất thế giới trong hơn hai thập kỷ, đồng tác giả với Kenneth Blanchard; và quyển sách mới bán chạy nhất quốc tế, The Present Dr. Johnson.
Ông đã lấy bằng cử nhân (B.A) tâm lý học ở trường Đại học Nam California, bằng tiến sĩ y khoa (M.D) ở trường Royal College of Surgeons, và thư ký y khoa tại phòng khám Mayo Clinic và Trường Y khoa Harvard (Harvard Medical School). Gần đây nhất, ông làm thành viên lãnh đạo (Leadership Fellow) ở trường kinh doanh Harvard (Harward Business School).
Công việc của ông thu hút sự chú ý của các hãng truyền thông lớn như Associated Press, đài BBC, CNN, Tạp chí Fortune, New York Times, chương trình Today, tạp chí Time, USA Today, và United Press.
Ông là chủ tịch của Spencer Johnson Partners, LLC, một công ty chuyên giúp đỡ mọi người và các tổ chức thay đổi một cách thành công, và là người chiến thắng giải thưởng truyền hình 2004 cho video Who Moved My Cheese?. Hơn 40 triệu bản các quyển sách của Spencer Johnson đã được đọc trên toàn thế giới, bằng hơn 42 ngôn ngữ.
Bài học từ câu chuyện
Cậu ấy biết rằng cậu ấy đã học được điều gì đó hữu ích về việc di chuyển của những người bạn chuột của mình, Sniff và Scurry, Chúng để cuộc sống thật đơn giản. Chúng không quá phân tích hay làm phức tạp hóa mọi thứ. Khi tình huống thay đổi và Pho-mát đã bị lấy đi, chúng đã thay đổi và di chuyển theo Miếng Pho-mát. Cậu ấy nên ghi nhớ điều đó.
Cậu ấy biết rằng bạn có thể học cách đối phó với thay đổi.
Bạn có thể nhận thức nhiều hơn về việc cần giữ mọi thứ đơn giản, linh động và dịch chuyển nhanh.
Bạn không cần phức tạp hóa các vấn đề hoặc làm hoang mang bản thân bạn với niềm tin sợ hãi,
Bạn có thể chú ý khi các thay đổi nhỏ bắt đầu để bạn có thể chuẩn bị tốt hơn cho thay đổi lớn có thể đến.
Cậu ấy biết rằng cậu ấy cần thích ứng nhanh hơn, vì nếu bạn không thích ứng kịp thời, bạn có thể không thích chút nào.
Nếu cậu ấy từng gặp thay đổi một lần nữa, cậu ấy sẽ ra khỏi vùng an toàn của mình và thích ứng với thay đổi sớm hơn. Điều này sẽ làm mọi thứ dễ dàng hơn.
Nếu bạn không thay đổi, bạn có thể không tồn tại được!
Dịch bệnh Covid-19 mà chúng ta đang đối mặt với nhiều biến thể mới từ Lambda, Delta và mới đây nhất là Omicron ở Nam Phi đã làm xáo trộn biết bao nhiêu thứ trong cuộc sống của mỗi người: từ mất việc, mất tự do đi lại, bệnh tật, đến mất đi người thân yêu quý, công ty bên bờ vực phá sản,…
Chính sự thay đổi đột ngột này mà tôi càng thấm thía nội dung của sách Who Moved My Cheese?
Thú thật, quyển sách này tôi đã đọc cách đây 7 năm, nhưng lúc đó tôi vẫn không hiểu hết ý nghĩa của nó. Trong tâm trí tôi lúc đó thì câu chuyện hai chú chuột Sniff & Scurry và hai người tí hon Hem & Haw phản ứng khi bị mất pho mát giản đơn như mọi câu chuyện hiển nhiên khác. Tôi đọc xong nhưng vẫn không có rút ra một bài học nào từ quyển sách này.
Nhưng giờ đây khi đọc lại lần thứ hai, có nhiều trải nghiệm về sự thay đổi đột ngột của cuộc sống, công việc, tình bạn,… và đặc biệt là trong giai đoạn em Covid-19 lây lan khắp nơi, tôi mới nhận ra nó sâu sắc đến thế nào. Và tôi cũng hiểu rõ tại sao quyển sách này đươc đứng vị trí số 1 sách bán chạy nhất quốc tế với hơn 10 triệu bản in.
Trong giai đoạn khó khăn của cả thế giới chống chọi với biến chủng Omicron mới, tôi cũng thấy nhiều người đã hành động nhanh như Sniff và Scurry để thích ứng nhanh với sự thay đổi để cố gắng tồn tại.
Chẳng hạn như nhiều quán café, quán bar ở Bùi Viện, quận 1 đã chuyển sang bán rau củ trong giai đoạn đóng cửa. Họ không thể chờ tới khi chính quyền thành phố cho phép mở cửa hoạt động lại để có thu nhập. Nếu họ không làm gì mà ngồi im, chờ tới thời điểm đó thì có khi quán cũng phá sản vì tiền mặt bằng cao phải đóng hằng tháng, tiền lương nhân viên trong khi doanh thu bằng 0.
Nhiều nhân viên, công nhân tạm nghỉ không lương ở nhà hay mất việc thì họ nhanh trí chuyển sang nhập các mặt hàng trái cây, rau củ từ quê để bán trong chung cư và các khu vực mà họ quen biết để có thu nhập trang trải chi tiêu hằng ngày và tiền thuê nhà.
Các cửa hàng ăn, nước uống chuyên bán tại chỗ cũng nhanh chóng chuyển sang học hỏi công nghệ để chuyển sang bán online, phù hợp với thực tiễn cuộc sống hiện nay.
Trong khi đó, các hãng hàng không trên thế giới bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự hạn chế đi lại do dịch bệnh. Để sống sót và vượt qua giai đoạn khó khăn này, nhiều hãng hàng không đã mở thêm nhiều dịch vụ mới để có doanh thu.
Tháng 10/2020, Singapore Airlines là hãng hàng không đầu tiên cung cấp bữa ăn trên hai chiếc máy bay A380 đỗ ở sân bay Changi, Singapore. Vé bán hết trong vòng nửa tiếng, dù giá không hề rẻ 500 USD để được ăn trong phòng bay hạng sang và xem một bộ phim. Trong khi đó, các bữa ăn hạng phổ thông có giá rẻ hơn 41.5 USD/ 1 người.
Hãng hàng không British Airways cũng cung cấp các bữa ăn hạng nhất giao tận nhà với giá 110 USD.
Tương tự, hãng hàng không quốc gia Phần Lan Finnair cũng bán các bữa ăn hạng thương gia tại một siêu thị K-Citymarket Tammisto ở Vantaa gần sân bay quốc tế Helsinki từ tháng 10/2020 với giá chỉ 12.9 Euro.
Hãng hàng không Jeju Air mở một nhà hàng mới ở phía tây Seoul để bán các suất ăn nhằm giúp khách hàng có trải nghiệm như đang đi máy bay từ 29/04/2021.
Hãng hàng không All Nippon Airways Co. (ANA) của Nhật Bản cũng đã bán các bữa ăn online 3 lần từ 12/2020 để mọi người có thể thưởng thức tại nhà. Trong khi đó, hãng hàng không Japan Airlines Co. (JAL), đã phục vụ các món ăn trên máy bay tại nhà hàng gần sân bay Narita của quận Chiba, phía đông Tokyo.
Who moved my cheese? viết dễ hiểu và cấu trúc từ vựng tiếng anh giản đơn
Phiên bản gốc tiếng anh Who Moved My cheese? được viết với cấu trúc tiếng anh đơn giản, dễ hiểu. Câu văn ngắn gọn, xúc tích. Quyển sách tuy 96 trang nhưng sẽ giúp bạn nâng cao khả năng đọc, viết tiếng anh thông qua những mẫu câu đơn giản và hay, với nhiều từ vựng thông dụng với cuộc sống. Quyển sách cũng có cả phiên bản tiếng việt.
Câu chuyện Who Moved My Cheese? đã mô tả 4 tính cách đặc trưng mà mỗi con người có thể có. Sniff – đánh hơi nhanh tình hình và thấy được sự thay đổi sớm. Scurry – hành động ngay lập tức nếu có thay đổi. Hem – muốn ở trong vùng thân thuộc và không muốn đối phó với thay đổi và thậm chí là không muốn thấy nó. Haw – thấy cái mà mình đang làm sai, cười nhạo bản thân, thay đổi và làm tốt hơn.
Bạn giống ai trong 4 nhân vật trên?
Hãy đọc và cùng trải nghiệm các phản ứng khác nhau của 4 nhân vật khi đối phó với sự thay đổi đột ngột, mất pho-mát quý giá, để vận dụng vào cuộc sống của mình một cách thích hợp.
